نفرين و پشيماني
*قبل از گفتوگو ميگفتي در نگهداري از كارهايت خيلي دقت ميكني، با اين اندازه احتياط چطور ميشود كه آلبومهايت لو ميروند؟
- تمام كارهايي كه از من تا به الان شنيدهاي، براي چند سال قبل بوده است. آن زمان اولين آلبوم را كه كار كردم، اصلاً تجربه نداشتم. حتي نميدانستم ارشاد كجاست و براي پخش آلبوم در بازار نياز به چه مجوزهايي است و از كجا بايد اقدام كرد. حرفهاي كار نميكردم، چون قرار نبود آلبوم حرفهاي به بازار بفرستم. هدفم از خواندن خوانندگي نبود، الان هم آهنگسازي را بيشتر دوست دارم.
* ولي با همان آلبوم اول و با خوانندگي، اسمت بر سر زبانها افتاد.
- الان هم به اين نتيجه رسيدهام كه آلبوم نفرين اشتباه بود، مخصوصاً خود آهنگ نفرين، الان پشيمانم كه آن قطعه را خواندم.
* چرا اين طور فكر ميكني، اتفاقاً با همان قطعه شناخته و مطرح شدي؟
- آن روزها من به اندازه امروز، مطالعه شعر و ترانه نداشتم و انتخاب اين شعر هم شايد به دليل همين بيتجربگي بود. گذشته از آن اگر كسي واقعاً طرف مقابلش را دوست داشته باشد، هيچوقت نفرينش نميكند.
* حتي اگر رودست بخورد؟
- آن به خود شخص مربوط ميشود، ولي اين حرفي كه گفتم عقيده خودم است. در آن آهنگ هم كسي به من خيانت نكرده بود كه حالا حس موضوع را گرفته باشم و تصميم بگيرم كه بخوانمش، ولي فكر ميكنم نبايد آن آهنگ و شعر را با آن مضمون ميخواندم.
* مگر قطعه نفرين، بازتاب منفي برايت داشته است؟
- اصلاً بازتاب منفي نداشته، ولي در فضاي امروز و دنياي كنوني، ما نبايد آهنگهاي ضد عشق بخوانيم. بايد كاري كنيم كه همه مردم عاشق شوند. تمامي اين آهنگهاي منفي در دراز مدت بر روحيه و نوع روابطمان تأثير ميگذارد. به همين دليل خواننده نبايد هيچ وقت ضد عشق بخواند.
ولي در يكي دو سال اخير، اين جور آهنگها خيلي مد شده!؟ بعضي از خوانندگان واقعاً شورش را درآوردهاند و در آهنگها از واژههاي زننده و حتي فحش هم استفاده ميكنند. من هيچ وقت اين كار را نكردهام و تنها آهنگ منفي كه خواندهام، همين قطعه نفرين است كه الان وقتي بهش فكر ميكنم به نظرم خندهدار ميآيد. به نظرم شعر اين قطعه دقيقاً مثل آن است كه يك پيرزن نشسته و نفرين ميكند و بد و بيراه ميگويد. بهتر است كه جبران گذشته را بكنم و مثبت بخوانم.
* اما يك تراك به اسم «ميكشمت» با خواننده ديگري خواندهاي كه بسيار منفي بود و به اعتبار كاريات خيلي لطمه زد. نظر خودت چيه؟
- من با آن خواننده هيچ كاري ندارم و علاقهاي به ارتباط و صحبت درباره او ندارم. او آهنگي را كه در بازار بود به من داد و گفت كه تنظيم مجددش بكنم. من هم طبق روال همه كارها يك اتود و ماكت بر روي آن خواندم كه از روي آن قطعه، تمرين كند. ولي كاري كه بيرون آمد، كاملاً متفاوت با آهنگ و شعر اصلي بود. در اين كار خواننده از من هيچ اجازهاي براي بيرون فرستادن آهنگ نگرفت و با اين كار ناشيانه اعتبار همه را زير سؤال بود.
* ولي كار دوصدايي، با حس و صداي محسن يگانه خيلي خوب جواب داد.
- از كار با محسن راضي هستم، چون آهنگها و فضاي كارهايش مثبت است. من آهنگ «نشكن دلمو» را با محسن خواندم، در حاليكه خيليها فكر ميكنند با همان خواننده قبلي آن را خواندهام. در كل من آدم مثبت ولي تلخي هستم و اين تلخي در كارهايم هميشه به چشم ميآيد.
رفاقت قصه تلخي است كه از نامش گريزانم
* رنگ صدا و لحن خواندن و تشابه صداييات با «س. ق» چقدر در مطرح شدنت نقش داشت؟
- چند وقت قبل اين خواننده و آهنگساز درباره اين موضوع و تشابه صدايي صحبت ميكرد و درباره من گفت: «اين آقا سبك و لحن و رنگ صدايش زمين تا آسمان با من فرق ميكند، چون با حال و هواي موسيقي سنتي ميخواند و لحن و تحرير سنتي دارد، نبايد ما را با هم مقايسه كرد.» در كل درباره من خوب و به نظر خودم مثبت صحبت كرد، اما خواننده ديگري را كه در سبك و با همان صداي او و به ظاهر خودش ميخواند، زير سؤال برد و گفت كه علناً آهنگ او را covel و كپي كرده است.
*براي اين كه آهنگهايت به صورت مجاز به بازار بيايند، هيچ كاري نكردهاي؟
-اتفاقاً خيلي تلاش كردهام، حتي در آلبوم خرم بسياري از شعرها را با آخرم بسياري از شعرها را با سختي زياد مجوز گرفتيم، ولي اجازه پخش نهايي به كارهايم داده نشد. اولويت اول من حضور در بازار به صورت مجاز است. چون در اين حالت دستم براي انجام كارهاي بيشتري باز است.
* اگر از شركتها اقدام ميكردي، بهتر به نتيجه نميرسيدي؟
- با خيلي از شركتها قرار شد كار كنم، ولي حس كردم دروغ ميگويند. بار اولي كه به شركتها رفتم، خيلي بد با من و موسيقيام برخورد كردند و حتي سيدي را روي ميز پرت كردند. من هم آدم بودم ولي قدرت نداشتم، هيچ كس كمكم نكرد. برخورد شركتها هم اصلاً توجيه منطقي نداشت. ولي وقتي كه همان آلبوم به بازار آمد و پخش شد، شركتها بودند كه به سراغم آمدند، ولي اين بار من تمايلي به كار با آنها نداشتم. چون شناخته بودمشان و اولين برخوردشان به من ذهنيت داده بود، فكر ميكنم از آنجا بود كه ناسازگاريها شروع شد.
*منظورت چيه؟
- تا مدتي آهنگهاي من در آلبوم خوانندگان ديگر در بازار پخش ميشد، براي آهنگهايي كه من خوانده بودم، پكيج و تصوير و ليبل و پشت نواري ساخته و چاپ كرده بودند. حتي تراكهاي پر مخاطب مرا در كنار خوانندههاي همصدا و مشابه صداي من قرار داده بودند. ميداني هزينه كارهاي اينچنيني با آلبومها و عكسهاي مختلف چقدر سنگين است و طرف بايد چقدر خرج كند. من فكر ميكنم تمام اين كارها برنامه ريزي شده بود. آنها ميخواستند فرد ديگري را بزرگ كنند. من ديگر با هيچ شركتي كار نميكنم.
*كارها چطور غيرمجاز بيرون ميآمد؟
- من بيشتر از رفاقتها ضرر كردهام. كافي است آن سيدي را كه از روي اعتماد به يكي از دوستانت دادهاي گوش كند، دست به دست بين دوستان نزديك بچرخد و دست كسي بيفتد كه در اينترنت وبلاگ يا وبسايت موسيقي دارد، يا در كار تكثير غير مجاز سيدي است، آن وقت ميبيني كه آهنگت با چه سرعتي در جامعه پخش و از اينترنت دانلود ميشود.
* وقتي كارهايت را بين مردم و در بيرون ميشنيدي؟ چه حسي داشتي، خوشحال بودي؟
- نه اصلاً، من دنبال شهرت نبودم. وقتي اين كارها را ميشنيدم، ناراحت ميشدم، چون ميدانستم برايم مشكل ساز خواهند شد و گذشته از آن تمام آن آهنگها در حد ماكت بود. اگر پخش كارها دست خودم بود، غير ممكن بود كه با آن كيفيت و با كيبورد و سازهاي سمپل و نرمافزاري، موسيقيام را به بازار بفرستم. ولي اتفاقي بود كه ميافتاد. من واقعاً ناراحت ميشدم وقتي ميديدم، آهنگها را از اينترنت با كيفيت فوقالعاده ضعيف دانلود كردهاند و در جامعه پخش ميكنند. به همين دليل بعضي وقتها خودم سيدي اصليام را ميدادم تا حداقل كارها را با كيفيت خوب گوش كنند. چون با آن كيفيت واقعاً آبرو و حيثيت كاريام ميرفت. تمام آلبومهايي كه به اين شكل پخش شدهاند، هيچ نكته مثبتي برايم نداشتهاند.
خوانندهاي در طرحها و رنگهاي مختلف
* هيچوقت نخواستهاي از خودت دفاع كني و بگويي اين موسيقيها متعلق به تو است و افراد ديگري كه تصويرشان به جاي تو بر روي سيدي و حتي كليپها پخش ميشود، محسن چاووشي نيستند؟
- تا جايي كه توانستهام اين كار را كردهام، ولي به تنهايي كاري نميتوانم انجام بدهم. افرادي كه اين كارها را ميكنند واقعاً ديوانهاند و فقط به دنبال سوء استفاده هستند. اين قدر پشت سرم شايعه ساخته شده، كه حتي زماني كه آهنگ نفرين پخش شد، شنيدم كه گفتهاند محسن چاووشي وقتي طرف مقابلش به او خيانت كرده اين ملودي را ساخته و بعد از آن معتاد شده و ...
* فكر نميكني چون تصويري از تو ديده نشده، اين مشكلات پيش ميآيد؟
- اگر اين كار را ميكردم و از تصويرم هم در كارها استفاده ميكردم، بعداً دوباره به مشكل بر ميخوردم. مثلاً روزي كه براي گرفتن مجوز آلبوم به مركز موسيقي ميرفتم به من ميگفتند چرا كار تصويري انجام دادهاي و اين تصور به وجود ميآمد كه همه مشكلات از طرف خودم است و دربارهام ميگفتند: كار را كه غير مجاز بيرون فرستاده با همه جا كه مصاحبه ميكند و عكسش را هم چاپ ميكند، پس خودش ميخواهد كه خواننده غير مجاز باشد. من نميخواهم مورد اتهام باشم.
* اين روزها كليپي از تو به همراه چند خواننده ديگر به اسم پشت صحنه در حال پخش است، براي پخش كليپهايي از اين نوع كه نياز به مجوز تصوير نيست، در آنجا هم تصويري از تو وجود ندارد.
- پشت صحنه اصلاً قرار برخواندن من نبود. من اتودي از اين آهنگ را به دوستان دادم. آنها هم تصوير را روي آن ملودي گذاشتند. به من گفته شد كه يك تكه از آهنگ را در استوديو بخوانم، اين كار را كردم، ولي متأسفانه صداي مرا روي آهنگ ديگري گذاشتند. آن آهنگي كه من خواندم آهنگ slow و آرامي بود، ولي در اين كار ميبينيد كه سبك ترانس كار نشده است. در واقع در عمل انجام شده قرار گرفتم.
*شناخته نشدن چهرهات، راهي نبود براي اين كه بيشتر مطرح بشوي؟
- دردسر اين كه بيشتر بود. الان خود من 20 عكس مختلف از افراد مختلف به اسم خودم دارم. ضمن اين كه افراد بسياري به دليل اين كه كسي چهرهام را نميشناخت، از اسمم سوء استفاده كردهاند و برايم دردساز شدهاند.
* آلبوم آخرت آماده است، براي مجوزش اقدام كردهاي يا ميخواهي دوباره كار زيرزميني پخش شود؟
- هنوز درگير كارهايش هستم. اين كار پيش خودم است و از آن با وسواس نگهداري ميكنم تا اتفاقهاي قبلي برايش نيفتد. به همين خاطر اگر كار جديدي با كيفيت خوب با صداي من شنيدي، مطمئن باش كه خودم كار را به بازار فرستادهام.
* همكاري با مهرجويي از كجا شروع شد؟
- از طرف محمدرضا شريفينيا، آقاي مهرجويي به من پيشنهاد همكاري دادند و براي من بسيار جالب و خوشحال كننده بود كه ميديدم داريوش مهرجويي بسيار مسلط سنتور ميزند و همه آهنگهاي مرا شنيده و تماميشان را هم دارد. زماني كه فيلمنامه را خواندم، بسيار خوب و راحت توانستم با موضوع ارتباط برقرار كنم و موضوع كلي را به شاعر كار گفتم و فيلمنامه را هم برايش خواندم و خواستم كه بر پايه حس وحال فيلم علي سنتوري ترانه بگويد. من از نتيجه كارم راضي هستم. شاعر موزيك اصلي و متن فيلم برخلاف شايعات امير ارجيني و حسين صفا هستند.
* ملوديهاي فيلم را چه كسي ساخته است؟
- همه ملوديها از خودم است و اردوان كامكار هم سنتورش را زده، بر خلاف وجود بعضي سازهاي سنتي، فضاي كار فضاي مدرني است كه حالت موسيقي تلفيقي دارد. حتي شعرش هم بر ريتم و وزن سنتور گفته شده است. مثلاً يكي از ترانهها اين طور شروع ميشود: تنهاي بي سنگ صبور/ خونه سرد و سوت كور
* فكر كنم با پخش صدا و موسيقيات در اين فيلم، خود به خود مجوزدار ميشوي.
( ميخندد( اميدوارم اين طور باشد. البته در اين فيلم تصويري از من وجود ندارد، اما شنيدهام كه بهرام رادان با صداي من به قدري تمرين كرده و آهنگها را گوش كرده كه بسيار خوب توانسته حس كارها را دربياورد. ضمن اين كه صداي من روي صدا و لب زدن و حس و حال بازياش بسيار خوب نشسته است.
او همه بازيگرها را دوست داشت، به عبارتي هنر را دوست داشت، طي ساليان اخير كمتر ديديم كه از استان سيستان و بلوچستان بازيگري بنام در عرصه هنر ايران خودنمايي كند، اما او زماني كه براي ديدن فيلم (سناتور) به تنهايي به (سينما زاهدان) رفت، عاشق سينهچاك سينما شد. پدرش با سينما ميانه خوبي نداشت، زماني كه پدرش فهميد، او را سرزنش كرد كه چرا تنهايي به سينما رفته است. وي در پاسخ به سوالي كه چرا به طنز رو آورديد گفت: (چون بازيگران كمدي را خيلي دوست داشتم. چارلي چاپلين را كه واقعا عاشقش بودم و از لورل هاردي هم بسيار خوشم ميآمد.) وي ميگويد: (براي پدرم توضيح دادم كه پس از انقلاب، ديگر فيلمهاي قديمي را در سينماها نشان نميدهند و او هم ذهنيتش نسبت به سينما تغيير كرد.)